kleuter icoon draakAanbod - VOOR de lessen

Kleuteronderwijs: Stimuleren van actieve verplaatsing

‘Sport beweegt je school’ pleit ervoor om verkeers- en fietseducatie structureel te integreren in het kleuteronderwijs. Hiervoor lijst ‘Sport beweegt je school’ een aantal door de school te realiseren initiatieven op: speelse activiteiten en oefensituaties die later toepasbaar zijn in de praktijk.
De school werkt hierbij niet naar een eindpunt, maar volgens de eigen ontwikkeling van de kleuter. Indien een kleuter op het einde van de eerste kleuterklas een bepaalde vaardigheid nog niet bereikte, krijgt hij de kans om dit tekort het volgende schooljaar aan te vullen.  

Men werkt ook op een ervaringsgerichte manier met kleuters. Daarom vertrekt men vanuit een gekende situatie in een vertrouwde omgeving waarin kleuters goed kunnen waarnemen. Dan doen ze veel ervaringen op.

 

 
Praktijkoefeningen fietsvaardigheid en verkeer

Inoefenen van fietsvaardigheden

Leren fietsen is een proces. Kleuters moeten motorisch sterk genoeg zijn om hun evenwicht op een fiets te kunnen bewaren, te trappen, te kijken, te bellen, om te zien,…. Oefen regelmatig met kleuters op veilige plaatsen. Het besturen van de fiets en het veilig rijden, worden zo een automatische handeling.
Kleuters die nog niet op twee wieltjes kunnen fietsen, laat je best oefenen met een loopfietsje. Dit bevordert het evenwichtsgevoel en stimuleert de overgang naar het alleen fietsen.

Fietsmomenten

Naast de vaste fietsmomenten kun je ook tijdens de speeltijd en middagpauze  vrije fietsmomenten aanbieden. Hou er wel rekening mee dat de vaardigheden bij de kleuters onderling nog sterk verschillen.

  • Baken voor vrije fietsmomenten een afzonderlijke zone af.
  • Per maand/week leg je accent op één van de vaardigheden: bv. fietsen over verschillende soorten ondergrond, hoepels waarin kleuters moeten stoppen en  rechts afstappen, slalom tussen kegels, fietsen tussen twee latten,…
  • Laat elke dag een andere kleuterklas vrij fietsen ( bv. op maandag  1ste kleuterklas, dinsdag 2de kleuterklas,…)
  • Zijn er niet genoeg kleuterfietsje, deel de klas dan op in twee groepen . Laat  bijvoorbeeld tijdens de voormiddagspeeltijd de meest vaardige kleuters fietsen, in de namiddag de andere kleuters.
  • Laat de kleuters die fietsen een fluohesjes en helm dragen (zo ervaren ze dat als normaal gedrag en weet je bovendien wie er wel of niet met een fietsje mag rijden).

Meer oefeningen en informatie in:

 
Actieve en veilige verplaatsingen tijdens de schooluren voor buitenschoolse  activiteiten

Ook kleuters maken regelmatig een klasuitstap naar het zwembad, de bibliotheek, het bos, …
Op stap gaan met de jongste kleuters is niet altijd vanzelfsprekend. De kleuters nemen zoveel indrukken op dat het voor hen soms moeilijk is om achter elkaar én hand in hand te wandelen. Het gebruik van een wandelkoord kan een handig hulpmiddel zijn tijdens de uitstappen.
Via onderstaande link vind je lesfiches met enkele voorbereidende oefeningen om met de kleuters op stap te gaan.

http://www.provincieantwerpen.be/aanbod/drom/dienst-mobiliteit/educatie-sensibilisatie/het-10op10-project/de-10op10-ondersteuning/de-lesfiches/kleuteronderwijs.html

 De oudste kleuters gebruiken geen wandelkoord meer. Ze moeten leren hoe ze zich in groep vlot verplaatsen.  Als je met kleuters in het echte verkeer stapt, zorg dan dat ze altijd een fluohesje dragen en dat er voldoende begeleiding is.
 

schoen

 
Vervoerskeuze van de kleuters in kaart brengen

De vervoerskeuze meet hoeveel kleuters te voet, met de fiets, met de auto, met de lijnbus, met de tram, met de trein, met de schoolbus,... naar school komen. De school kan de vervoerskeuze gebruiken om het verkeersbeleid van de school vorm te geven, om ouders te informeren,…. De vervoerskeuze is een goede indicator  van de verkeersveiligheid rond de school. Veel fietsverplaatsingen duiden bijvoorbeeld op een verkeersveilige situatie, veel autoverplaatsingen daarentegen maken de verkeerssituatie onveilig.

Hoe ga je te werk om de vervoerskeuze te meten?  
Het  10op10-team ontwikkelde een eenvoudig meetinstrument om de verplaatsingswijze te meten. Noteer per klas het aantal leerlingen per vervoersmiddel. Deze cijfers zet je in het Excel-formulier en het meetinstrument doet de rest. Je krijgt overzichtelijke taartdiagrammen en grafieken. Je kan de resultaten per klas en voor de hele school bekijken.

http://www.provincieantwerpen.be/aanbod/drom/dienst-mobiliteit/educatie-sensibilisatie/het-10op10-project/de-10op10-ondersteuning/de-vervoerskeuze-meten.html

schoen

 
Een veilige schoolomgeving

Schoolroutekaart

De school  kan met de kinderen hun toekomstige woon-schoolroute oefenen.  Bijvoorbeeld: met de derde kleuterklas kan men op een leerwandeling verkeersborden bekijken en de nieuwe schoolomgeving verkennen.

Het kind als voetganger

  • de school organiseert meerdere keren per jaar een voetgangerstraining (bv. stappen aan de huizenkant, oversteken aan een zebrapad, oversteken aan een verkeerslicht).

Het kind als fietser

  • de school organiseert meermaals fietsvaardigheidsoefeningen
  • de school organiseert meerdere keren per jaar een verkeersvaardigheidstraining. De kleuters oefenen in een beschermde omgeving ( bvb. de speelplaats, de sporthal) fietsvaardigheden en verkeersregels in

Het kind als gebruiker van het openbaar vervoer

  • de school geeft geregeld praktische oefeningen over het openbaar vervoer(bvb. station bezoeken, openbaarvervoersspel organiseren,…)

Het kind als passagier

we leren de kleuters (3de kleuterklas) spelenderwijs het belang van het dragen van een gordel. Zo oefenen ze spelenderwijs om zich als een veilige auto- en (school)buspassagier te gedragen.


 

Oversteekbegeleiding

Leerkrachten, ouders en vrijwilligers helpen de kinderen om veilig over te steken aan drukke kruispunten. Een opleiding tot gemachtigd opzichter (oversteekbegeleider) kan men volgen bij de lokale politie. De gemeente zorgt voor de uitrusting.

Organiseer het afzetten en ophalen.

Uit bezorgdheid brengen ouders vaak hun kleuter met de auto naar school. Stilstaan, dubbelparkeren, parkeren op het fietspad, op een zebrapad of op de stoep is altijd gevaarlijk. Fout geparkeerde wagens brengen kleuters in gevaar.   
De school kan afspraken maken met de ouders over het brengen en halen van hun kleuter: bvb. over ‘waar wel en niet parkeren’, ‘snelrijders’, ‘zichtbaarheid’. Let wel! Enkel een brief meegeven aan de ouders of er ‘eens iets over zeggen’ tijdens een infoavond is te passief en onvoldoende.
Wil je meer duidelijkheid en overzicht aan de schoolpoort? Laat hiervoor aan het einde van de schooldag de verschillende verkeersdeelnemers gescheiden vertrekken.

Organiseren van sensibiliserende acties

Sensibiliserende acties moedigen het gewenste verkeersgedrag aan. Het zijn vaak de ouders zelf die de schoolomgeving onveilig maken door hun kleuters met de auto naar school te brengen of geen rekening te houden met de andere weggebruikers.

  • De school kan tal van sensibiliserende acties organiseren. Geef bvb. groene kaarten aan ouders die juist parkeren of aan kleuters die duurzaam naar school komen.
  • Blijf als school vooral in de positieve sfeer en beloon het goede gedrag. Laat het verbaliseren over aan de politie.
  • Enkele autoluwe schooldagen per schooljaar zijn een signaal om leerlingen, (groot)ouders, personeel, buurtbewoners, … te laten zien dat het ook anders kan. Beperk het autoverkeer tot een minimum en organiseer leuke acties aan de schoolpoort. Het hoofddoel blijft het gepaste vervoermiddel te kiezen voor de woon-schoolverplaatsingen.
  • Zien én gezien worden,  is belangrijk voor klein en groot. Organiseer ludieke acties om dit  thema onder  de aandacht te brengen.

Begeleide rijen op de openbare weg

Een begeleide rij gaat van de school naar een afgesproken ophaalpunt zoals een grote parking. Sommige rijen  vertrekken  verspreid in de richting van de woonplaatsen tot over moeilijke verkeerspunten om de kleuters al een stuk op weg te helpen naar huis. Het autoverkeer en de parkeerdruk in de schoolomgeving nemen hierdoor af.

De school kan ‘pooling’ organiseren.

Kleuters komen onder begeleiding van een volwassene en via een afgesproken route naar school.  Met kleuters heb je veel geduld nodig wanneer ze zich verplaatsen naar school. Ze kunnen nog niet zo snel stappen. Toch zijn ze reeds jonge ‘verkeersdeelnemers’ en daarom is het belangrijk oog te hebben voor hun veiligheid.   Zorg ervoor dat ze altijd een fluohesje dragen.  
Het is ook belangrijk om in het dagelijks leven voldoende bewegingsruimte te voorzien.
Ook ouders kunnen hierop inspelen door bvb. met je kleuter met de loopfiets, follow-me bike, … naar school te gaan.

Kiezen voor poolen is kiezen voor :
    - minder auto’s in de schoolomgeving én op straat
    - een groener milieu

Via onderstaande  link vind je lesfiches met enkele voorbereidende oefeningen om met de kleuters op stap te gaan.

http://www.provincieantwerpen.be/aanbod/drom/dienst-mobiliteit/educatie-sensibilisatie/het-10op10-project/de-10op10-ondersteuning/de-lesfiches/kleuteronderwijs.html

 

Een kwaliteitsvolle fietsenstalling.

Een kwaliteitsvolle fietsenstalling stimuleert het fietsgebruik. De fietsenrekken moeten voldoende ruimte bieden zodat fietsen niet in elkaar haken.Een aanbindsysteem of een verbeterd wielklemsysteem voorkomt beschadiging aan de fietsen. Een overkapping zorgt voor droge zadels.
Een doordachte plaatsing van de stalling binnen de schoolmuren is een belangrijke factor om het fietsgebruik te verhogen:

  • de route van de schoolpoort tot aan de fietsenstalling is kort
  • er zijn geen conflicten met komende, vertrekkende fietsers,voetgangers of anderen
  • de route loopt niet langs plaatsen waar leerlingen spelen

Om evenwicht en fietsvaardigheid te ontwikkelen oefenen kleuters tijdens de bewegingslessen op school specifieke vaardigheden in. Daarnaast is het ook belangrijk om in het dagelijks leven voldoende bewegingsruimte te voorzien. Speel als ouders hierop in  door met je kleuter met de loopfiets, follow-m bike,  naar school te gaan.

Fietscontrole

Hebben de kleuterfietsjes goed werkende remmen, juiste reflectoren en voldoende fietsverlichting?  Het is belangrijk om regelmatig de fietsen na te kijken bij het begin van het schooljaar.


 

schoen

Kleuteronderwijs: Actieve kinderopvang

Voor-en naschoolse kinderopvang is niet meer weg te denken uit onze samenleving. Heel wat kinderen brengen er vrije tijd door wanneer hun ouders niet beschikbaar zijn. Kinderopvang vervult dan ook een belangrijke maatschappelijke functie zowel op economisch, pedagogisch als sociaal vlak.
Een veilige, stimulerende en actieve opvang waar kinderen zich opperbest voelen … daar gaan school, opvang en ouders toch samen voor?
Vindt u het belangrijk dat kinderen in de opvang gezond en voldoende bewegen, niet teveel zitten?

Ongestructureerd bewegingsaanbod 

Actieve kinderopvang (AKO)
VIGeZ, Kind en Gezin én SVS hebben een nieuwe methodiek en randvoorwaarden uitgestippeld voor een actievere kinderopvang.
AKO  heeft oog voor een ongestructureerd bewegingsaanbod, activerend toezicht, de beperking en onderbreking van langdurig zittende activiteiten en schermtijd, vaststellingen en aanbevelingen betreffende evenwichtige dranken en tussendoortjesaanbod, mogelijke partners bij het uitbouwen van actieve kinderopvang, geschikte stimuli, activerende werkvormen en relevante afspraken.

Meer info:

www.actievekinderopvang.be