Actieve verplaatsing

Naar bouwsteen "AANBOD"

 

'Actieve verplaatsing' is de verplaatsing te voet, per fiets van thuis naar school en/of de actieve verplaatsingen tijdens de schooluren voor buitenschoolse activiteiten.

Actieve verplaatsing als deel van het bewegings- en sportbeleid

Leerlingen stimuleren tot ‘actieve verplaatsing’ maakt deel uit van een bewegings- en sportbeleid op school. Het is een efficiënte manier om beweging structureel te integreren in het dagelijkse schoolleven.

Hoe kan je actieve verplaatsing stimuleren tijdens de verschillende momenten van de schooldag: voor, tijdens, tussen en na de lessen?

 

 

actieve verplaatsing kleutersPraktijkoefeningen fietsvaardigheid en verkeer

Fietsvaardigheid oefenen en deelnemen aan het verkeer leer je door te doen. Geef je leerlingen de kans om hun vaardigheden te oefenen.
Stel een leerlijn op. Bepaal welke vaardigheden en oefeningen jaarlijks in elk leerjaar aan bod komen: bouw trapsgewijs de moeilijkheidsgraad op.
Kinderen evolueren van begeleid en beschermd oefenen naar zelfstandig en bewust deelnemen aan het verkeer. Uiteraard is oefenen in de praktijk afhankelijk van de ervaring van de kinderen , de schoolomgeving, de woon-schoolroutes,…

  • Kleuters leren vooral over de voetganger aan de hand, de passagier en de fietsbehendigheid.
  • In de eerste graad BaO ligt de nadruk op de begeleide voetganger, de passagier en de fietsbehendigheid.
  • De tweede graad BaO oefent op de begeleide fietser en de zelfstandige voetganger.
  • In de derde graad BaO gaat de aandacht naar de zelfstandige fietser en de complexe voetgangerssituatie.
  • Jongeren in het secundair onderwijs zijn zelfstandiger en mobieler dan kinderen in het basisonderwijs. Verkeers- en mobiliteitseducatie mag daarom niet stoppen op het einde van de lagere school. Werk een attractief aanbod uit op maat van de doelgroep secundair onderwijs.

 

 


actieve verplaatsing kleuters buitenschoolsActieve en veilige verplaatsingen tijdens de schooluren voor buitenschoolse activiteiten

De school kan kiezen om de verplaatsingen voor een buitenschoolse activiteit tijdens de schooluren (bvb. bezoek sporthal, zwembad, bibliotheek, ...) te voet of met de fiets te doen. De veilige routes voor verplaatsingen tijdens de schooluren zet je best op papier. Bvb. op een vestigingskaart zijn de veilige routes voor de buitenschoolse verplaatsingen uitgestippeld.



actieve verplaatsing kleuters vervoerskeuzeVervoerskeuze van de leerlingen in kaart brengen

De vervoerskeuze meet hoeveel leerlingen er te voet, met de fiets, met de auto, met de lijnbus, met de tram, met de trein, met de schoolbus, .. naar school komen.

Waarom?

  • De school kan de vervoerskeuze gebruiken om het verkeersbeleid van de school vorm te geven, ouders te informeren, ...
  • De verkeerskeuze is een goede indicator van de verkeersveiligheid rond de school. Veel fietsverplaatsingen duiden bijvoorbeeld op een verkeersveilige situatie. Veel autoverplaatsingen maken de verkeerssituatie net onveilig

Hoe ga je te werk om de vervoerskeuze te meten? 
Het 10op10-team ontwikkelde een eenvoudig meetinstrument om de verplaatsingswijze te meten. Noteer hiervoor per klas het aantal leerlingen per vervoersmiddel. Deze cijfers zet je in het Excel-formulier en het meetinstrument doet de rest. Je krijgt overzichtelijke taartdiagrammen en grafieken. Je kan de resultaten per klas, per graad en voor de hele school bekijken.

Meer info van het 10op10-team


Een veilige schoolomgeving

actieve verplaatsing kleuters schoolomgevingSchoolroutekaart

Een overzichtelijke en goed georganiseerde schoolomgeving is de sleutel tot een veilige schoolomgeving. 
Een schoolroutekaart geeft de veiligste – niet noodzakelijk de kortste - routes aan.  Ze bevat niet alleen routes, maar ook onvermijdelijke knelpunten, plaatsen waar gemachtigde opzichters de kinderen helpen oversteken, uitwuifzones, grote parkings in de buurt van de school en praktische tips voor meer veiligheid. De kaart heeft een grote informatieve waarde voor de leerlingen en hun ouders.
In de klas kunnen de leerlingen op de kaart routes voor verplaatsingen te voet of met de fiets uitstippelen om daarna de moeilijke knelpunten in de praktijk te oefenen.

Voor de uitwerking van een schoolroutekaart kan de school met de gemeente samenwerken.

 

Organiseren van sensibiliserende acties

‘Sensibiliserende acties’ moedigen het gewenste verkeersgedrag aan.
Vaak maken de ouders zelf de schoolomgeving onveilig door hun kinderen met de auto naar school te brengen en/of de verkeersregels te overtreden.

De school kan tal van sensibiliserende acties organiseren:

  • De kinderen kunnen een groene kaart of een pluim geven aan ouders die correct parkeren, aan kinderen en ouders die te voet of met de fiets naar school komen of aan iedereen met een veilige uitrusting (fiets in orde, hesje, helm).
  • Enkele autoluwe schooldagen per schooljaar zijn een signaal om leerlingen, (groot)ouders, personeel, buurtbewoners, … te laten zien dat het ook anders kan. Beperk het autoverkeer tot een minimum en organiseer leuke acties aan de schoolpoort. Het hoofddoel blijft het gepaste vervoermiddel te kiezen voor de woon-schoolverplaatsingen.
  • Zien én gezien worden, is belangrijk voor klein en groot. Organiseer ludieke acties om dit thema onder de aandacht te brengen.

Blijf als school in de positieve sfeer en beloon het goede gedrag. Laat het verbaliseren over aan de politie.

 

Oversteekbegeleiding

Leerkrachten, ouders en vrijwilligers helpen de kinderen om veilig over te steken aan drukke kruispunten. Een opleiding tot gemachtigd opzichter (de officiële naam van een oversteekbegeleider is) kan je bij de lokale politie volgen. De gemeente zorgt voor uitrusting.

 

Organiseer het afzetten en ophalen.

Afspraken over het brengen en halen van de leerlingen staan bij voorkeur in het schoolreglement. Je kan extra aandacht vragen voor de gemaakte afspraken via de schoolkrant, de website of een ouderbrief.
Wil je aan de schoolpoort meer duidelijkheid en overzicht? Laat aan het einde van de schooldag de verschillende verkeersdeelnemers gescheiden vertrekken. Bvb. de voetgangers en de fietsers verlaten de school op een ander tijdstip of via een andere poort.

 

Begeleide rijen op de openbare weg

Een begeleide rij gaat van de school naar een afgesproken ophaalpunt zoals een grote parking. Sommige rijen vertrekken verspreid in de richting van de woonplaatsen tot over moeilijke verkeerspunten om de kleuters al een stuk op weg te helpen naar huis. De auto en parkeerdruk in de schoolomgeving neemt hierdoor af.

 

De school kan ‘pooling’ organiseren.

Kleine groepjes uit dezelfde buurt komen samen naar school. Ze stappen of fietsen onder begeleiding van een volwassene en via een afgesproken route naar school. Iedereen die deel uitmaakt van de poolgroep draagt een fluohesje. Fietspoolers gebruiken ook een helm.

Kiezen voor poolen is kiezen voor :

  • minder auto’s in de schoolomgeving én op straat
  • een groener milieu

 

Een kwaliteitsvolle fietsenstalling.

Een kwaliteitsvolle fietsenstalling stimuleert het fietsgebruik.
Wat is belangrijk?
De fietsenrekken moeten voldoende ruimte bieden zodat fietsen niet in elkaar haken.
Een aanbindsysteem of een verbeterd wielklemsysteem voorkomt beschadiging aan de fietsen.
Een overkapping zorgt voor droge zadels.
Een doordachte plaatsing van de stalling binnen de schoolmuren:

  • de route van de schoolpoort tot aan de fietsenstalling is kort
  • er zijn geen conflicten met komende, vertrekkende fietsers,voetgangers of anderen
  • de route loopt niet langs plaatsen waar leerlingen spelen.

 

Fietscontrole

Hebben de fietsen goed werkende remmen, juiste reflectoren en voldoende fietsverlichting? Maak er op school een gewoonte van om regelmatig de fietsen na te kijken. De leerlingen kunnen in spelvorm hun eigen fiets controleren. De fietscontroles zijn doeltreffend indien ze gekoppeld zijn aan voorlichting over de verplichte fietsuitrusting, zichtbaarheid en het nut van een veilig uitgeruste fiets.
Fietscontroles organiseer je bij het begin van het schooljaar, vlak voor de winter en voor de zomer.